Lof der Zotheid

Stupidity-Dump-E-card-

Wij spreken, luisteren, denken en vormen sociale groepen en wij vinden onszelf behoorlijk slim. Maar mensen doen ook kolossale domme dingen. Wij houden ons bezig met onnodige stereotypering, plakken met onze tongen vast aan een bevroren paal of ondernemen intelligentie acties die tot een wereldwijde financiële crisis leiden. Dus, is het waardevol om menselijke intelligentie te bestuderen of is het misschien waardevoller om de menselijke domheid te gaan bestuderen.

Gerald Crabtree een neurobioloog aan de Stanford Universiteit stelt dat intelligent menselijk gedrag het vereist dat tussen de 2.000 en 5.000 genen met elkaar samenwerken. Een enkele mutatie of een andere fout in een van deze genen en het gevolg is een soort van intellectuele deficiëntie (een intellectueel tekort). Vóór de oprichting van complexe samenlevingen, zouden mensen die lijden aan deze mutaties zijn overleden. Maar in de moderne samenlevingen is het gebruikelijk geworden dat de meer intelligente voor de minder intelligente zorgen. De kennis over ‘intelligentie’ is toegenomen, de uitslagen van tests laten zien dat het IQ consequent stijgt maar laten ook zien dat mensen die hoog scoren op deze tests nog steeds domme dingen doen. De vraag blijft, waarom blijven die intelligentie mensen dan domme dingen doen?

Het antwoord zal misschien niet liggen met wat dan die genen in onze hersenen zijn, maar hoe we ervoor kiezen om ze beide (genen en hersenen) te gebruiken. Daniel Kahneman, een wetenschapper van de Universiteit van Princeton en Nobelprijswinnaar voor zijn werk op economisch en menselijk gedrag, ontdekte dat het menselijk brein op twee manieren kan werken werken: weloverwogen en analytisch, of irrationeel met behulp van intuïtie maar nooit op beide manieren tegelijk. Christof Koch van Caltech noemt dit irrationele gedrag onze “zombie” reactie. Welke naam je ook gebruikt, het verwijst naar te snel reageren op een situatie zonder echt na te denken. Dit is een nuttige reactie wanneer een sabeltandtijger (of een vijandelijke soldaat) je aanvalt. Het is niet zo handig bij het maken van een pensioenplan .

Onze intuïtie en alle problemen die deze met zich meebrengen, stereotypering, vooroordelen, afkeer van dubbelzinnigheid – al de observaties die ons in een ogenblik tot snelle veroordelingen leiden, lijken behoorlijk dom .

Maar zeker er zijn complexe ‘samenlevingen’ die intelligent draaien. Ze zijn groot, werken met een groot deel van de menselijke verzorging en voeding en zijn succesvol. Dat is wat Andre Spicer van de Cass Business School in Londen en Mats Alvesson van de Universiteit van Lund dachten. Ze begonnen te onderzoeken hoe deze prestigieuze bedrijven met hun ” beste en slimste “, medewerkers omgingen.  Al heel snel liepen Spicer en Alvesson tegen hun hypothese aan. De organisaties die zij onderzochten waren dom. In feite dommer dan minder prestigieuze organisaties. Vandaar dat de financiële crisis van 2007, waarin duizenden hoogopgeleide, financieel scherpzinnige experts in investeringsbanken, ministeries van Financiën, centrale banken en commerciële leningen organisaties volledig werden overrompeld door een financiële zeepbel en de daaropvolgende financiële kernsmelting. Spicer en Alvesson vonden dat de organisaties die het meest dom gehandeld hadden de investeringsbanken, public relations bureaus en adviesbureaus waren.

Bij deze bedrijven, ontdekten de onderzoekers patronen. Na het inhuren van deze zeer intelligente mensen, kwamen zij te werken in organisaties die intuïtie meer waardeerde dan analyse. Organisaties die hen risico mijdend opleidde wat er toe leidde dat er een discrepantie ontstond tussen de handelingen van een individu en  de gevolgen van die acties.

Maar wat is nu het antwoord op domheid ? Stompzinnigheid, stelt Martin Schwartz , een microbioloog aan de Universiteit van Virginia, maar van een andere domheid soort.  In navolging van Desiderius Erasmus klassieker ‘Lof der Zotheid’, stelt Schwartz  dat het benaderen van een probleem met de veronderstelling dat je helemaal niets weet, eerst een kennisbasis moet opbouwen alle intuïties zou kunnen wegvegen en ons domheid kan besparen.

Na de volgende financiële crisis schrijf ik dit stukje weer…

Bron: New Scientist

Crabtree, G. (2013). Our fragile intellect. Part I Trends in Genetics. 

Alvesson, M., & Spicer, A. (2012). A Stupidity-Based Theory of Organizations Journal of Management Studies.

Schwartz, M. (2008). The importance of stupidity in scientific research Journal of Cell Science.

Dit bericht werd geplaatst in Brains, Columns, Economie en getagged met , , , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Lof der Zotheid

  1. jusd zegt:

    Dit is op Jusd herblogd.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s