Lof der Zotheid

Lof der ZotheidIntelligentie bestudeert intelligentie. Wij spreken, luisteren, vormen sociale groepen. Wij zijn bijzonder.Maar mensen doen ook domme dingen. Wij houden ons bezig met onnodige stereotypering, houden onze tongen tegen een bevroren lantaarnpaal, blowen, spuiten, drinken ons in coma en laten ons in een wereldwijde financiële crisis leiden. Wat zijn wij bijzonder.

Zo bijzonder dat het misschien wel waardevoller is om niet de menselijke intelligentie te bestuderen maar de studie nu eens op onze domheid te richten.

Gerald Crabtree, een neurobioloog aan de Stanford University, stelt dat bij intelligent menselijk gedrag tussen de 2.000 en 5.000 genen moeten samenwerken. Eén mutatie of een andere fout in een van deze genen en er ontstaat een soort van intellectuele afwijking. Vóór de oprichting van onze complexe samenleving, zouden mensen die lijden aan deze mutaties zijn gestorven. Maar de moderne samenleving kan het zo zijn dat de meer intelligente onder ons voor de minder intelligente zorgen. Terwijl het ook nog zo is, dat het niet uit te leggen is waarom onze gemiddeld IQ consequent is gestegen maar de mensen die hoog scoren nog steeds domme dingen doen.

Het antwoord ligt misschien niet in onze genen, maar hoe wij ervoor kiezen om ze (zowel genen en hersenen) te gebruiken. Daniel Kahneman, een Princeton University wetenschapper en Nobelprijswinnaar voor zijn werk over de economische en menselijk gedrag, ontdekte dat het menselijk brein op één van de twee manieren (en nooit beide) werkt: rationeel-analytisch of irrationeel, met behulp van intuïtie. Christof Koch van Caltech noemt dit irrationele gedrag onze “zombie” reactie. Welke naam je ook gebruikt, het verwijst naar snel reageren op een situatie zonder daarbij echt na te denken. Dit is een handige reactie wanneer de pitbull van de buren (of een vijandelijke soldaat) je aanvalt. Het is niet zo handig bij het maken van een pensioenplan.

Onze intuïtie, en alle problemen die wij met oordelen en vooroordelen hebben, onze afkeer voor dubbelzinnigheid, die zien er vrij dom uit.

Toch lijkt het dat onze complexe samenleving intelligent werkt. Onze samenleving is groot, complex. Imposant is dat een groot deel van de mensheid verzorgd wordt. Er is voeding, huisvesting, werk en voor degenen onder ons die deel uit maken van dat gedeelte aan ‘verzorgde’ mensen moet de wereld er geweldig en intelligent uitzien. Dat dachten Andre Spicer van de Cass Business School in Londen en Mats Alvesson van de Universiteit van Lund, Zweden dus ook. Onze samenleving is intelligent maar waarom donderde de economie dan toch de afgrond in?

Andre en Mats begonnen een studie bij de meest prestigieuze bedrijven. De bedrijven en organisaties waar duizenden hoogopgeleide, financieel scherpzinnige experts in investeringsbanken, ministeries van Financiën, centrale banken en commerciële organisaties volledig werden overrompeld door een financiële zeepbel. De hypothese van Andre en Mats was dat deze prestigieuze organisaties dommer waren dan minder prestigieuze organisaties hetgeen dus tot de financiële crisis van 2007 leidde.

En wat vonden Andre en Mats?  Deze prestigieuze bedrijven huurde hele intelligente mensen in. Zwaar opgeleid om risico’s te vermijden en te analyseren maar eenmaal ingehuurd en binnen ging het merendeel op intuïtie werken en ontstond de crisis, door intuïtie, door domheid.

Dus wat is het antwoord op domheid?  Domheid, suggereert Martin Schwartz, een microbioloog aan de Universiteit van Virginia, maar van een andere soort.

In navolging op de klassieker van Desiderius Erasmus, ‘Lof der Zotheid’, zegt Schwartz zegt dat het consequent benaderen van een probleem met de veronderstelling dat je niets weet en de daaruit volgende noodzaak voor het opbouwen van een kennisbasis onze intuïties kunnen beperken en ons wat minder dom zouden kunnen maken.

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Lof der Zotheid

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s